Τα βερνίκια

Από τα παλαιοτέρα χρόνια μέχρι σήμερα, όλοι σχεδόν οι κατασκευαστές μουσικών οργάνων, στην Κρήτη αλλά και σε όλη την Ελλάδα, χρησιμοποίησαν και χρησιμοποιούν λούστρα φυσικά και κυρίως την γομαλάκα.                             Ακόμη και σήμερα παρά πολύ πιστεύουν ότι η γομαλάκα είναι το μόνο λούστρο που πρέπει να χρησιμοποιείται για το λουστράρισμα της λύρας, γιατί είναι φυτικό λούστρο δεν φράζει τους πόρους του ξύλου, δεν κάνει παχύ στρώμα όποτε το όργανο παίζει καλυτέρα.

Αυτό είναι λάθος διότι η γομαλάκα απορροφάται από τους πόρους του ξύλου και όταν τους γεμίσει αρχίζει και γυαλίζει και κάνει καλή επιφάνεια.                              Για να έχομε ένα καλό αποτέλεσμα με λούστρο γομαλακας, πρέπει να περάσομε την επιφάνια του οργάνου 5-10 χεριά όποτε το στρώμα του λούστρου είναι παχύ.Το λούστρο στα μουσικά όργανα δεν το βάζομε μόνο για την αισθητική, αλλά και για προστασία των ξύλων από σκόνη υγρασία κτλ.                    Έχει αποδεδειχθεί επίσης, ότι το στρώμα του λούστρου διαμορφώνει την φωνή του οργάνου.Κρατεί την φωνή του οργάνου, περιορίζει τις ανεπιθύμητες αρμόνικες και η κάθε νότα ακούγεται καθαρά χωρίς επικάλυψη.Οι επιστήμονες, Δρ C.Y. Barlow και Δρ J. Woodhouse του πανεπιστήμιου του Κέμπριτζ της Αγγλίας, ερεύνησαν τα στρώματα βερνικιών διαφόρων ιστορικών οργάνων.Η εργασία τους εκτελέστηκε σε τμήματα λούστρου αυθεντικών οργάνων Stradivari και άλλων.                                                                                                            Χρησιμοποιώντας το φάσμα EDAX (ενεργειακής διασποράς ανάλυση με ακτίνες X) καθόρισαν ότι το στρώμα λούστρου στα όργανα αυτά είχε πάχος 0,3 χιλ.και αποτελείται κατά ένα μεγάλο μέρος από ένα ορυκτό πλούσιο μίγμα, υψηλής περιεκτικότητας σε πυρίτιο και αλουμίνια.Είναι δηλαδή χημικό λούστρο με αρκετό πάχος.                                                                                                                             Εγώ, σε όλα τα όργανα που κατασκευάζω, χρησιμοποιώ τα λούστρα Πολυουρεθάνης, που είναι πιο μαλακά από τα λούστρα του Πολυεστέρα που επίσης χρησιμοποιούν πολύ κατασκευαστές.                                                                Η όλη διαδικασία αποτελείται από τρία σταδία.

Σταδιο 1ο.

Η προεργασία.

Όταν οι επιφάνειες του οργάνου έχουν πάρει την τελική τους μορφή και έχουν περαστεί με ψιλό γυαλόχαρτο, περνάμε στο στάδιο της προεργασίας.
Χρησιμοποιούμε λούστρο προεργασίας δυο συστατικών, τα όποια αναμιγνύομε σύμφωνα με τις οδηγίες τις συσκευασίας.
Τα πρώτα χέρια μπορούμε να τα περάσουμε με πινέλο σταυρωτά.
Όταν στεγνώσει το λούστρο, συνήθως σε 4-5 ώρες ανάλογα με την θερμοκρασία, πανωτρίβομε με γυαλόχαρτο Νο.220 και ρίχνομε το δεύτερο χέρι με το πιστόλι ψεκασμού.
Προχωρούμε σε τρίτο και σε τέταρτο χέρι αν χρειαστεί, τρίβοντας και στρώνοντας ενδιάμεσα την προεργασία, έως ότου η επιφάνια καλύπτει πλήρως και ομοιόμορφα από ένα λεπτό στρώμα.
Τότε πανωτρίβομε με γυαλόχαρτο Νο.320 και μετά με βαμβακόσυρμα(συρματάκι πολύ ψιλό), σκουπίζομε καλά και ήμαστε έτοιμοι για το επόμενο στάδιο.

Στάδιο 2ο.

Το χρώμα.

Το χρώμα το διαλύομαι σε διαλυτικό πολυουρεθάνης και το ψεκάζουμε πάνω στην επιφάνια με αερογράφο με μπέκ 0.7 ή 0,8.mm Αυτό που πρέπει να προσέξουμε είναι να πέσει το χρώμα ομοιόμορφα και να μην κάνει τρεξίματα

.

Στάδιο 3ο.

Το τελικό λούστρο.

Το τελικό λούστρο είναι βερνίκι δυο συστατικών και το βρίσκομαι σε ότι ποσοστό στιλπνότητας θέλαμε. Πολύ ωραίο αποτέλεσμα έχει το βερνίκι με 60% στιλπνότητα, που μας δίνει μια ελαφρώς θαμπή βελούδινη επιφάνια. Φτιάχνομε το μίγμα και το αραιώνομε με 10-20% με διαλυτικό πολυουρεθάνης και το ψεκάζομε πάνω στην επιφάνια με πιστόλι με μπέκ εως 0,8.Και εδω πρέπει να προσέξομε να πέσει το βερνίκι ομοιόμορφα και να μην κάνει τρεξίματα.

Όλο το πάχος του στρώματος, προεργασία και βερνίκι μαζί δεν ξεπερνά τα 2-2,5 δέκατα του χιλιοστού.